Les SIBYLLES

En tant que prophétesses rendant souvent des oracles en vers, les
Sibylles méritent de figurer dans ce recueil des poétesses grecques,
bien qu’elles apparaissent en divers pays et Ã*** diverses époques.
Le nom sibylle passait pour provenir de Διός, ou de σιο� (= θεο�), et de
βουλή ; il signifierait donc « celle qui exprime le dessein de Zeus / du
dieu » (T. 5, 11).

La première Sibylle fut, dit-on, une fille de Dardanos et de Nésô.
Certains auteurs ne mentionnent que 4 Sibylles : la Sibylle d’Erythrées
(Asie mineure), celle de Samos, celle d’Égypte et celle de Sardes (T.
6). Mais on admettait généralement qu’elles étaient 10 (T. 4b) : la
Babylonienne, la Libyenne, la Delphienne (une ancienne, fille de Zeus et
de Lamia, nommée tantôt Gergithia, Sikélé, Leukané, Sardané ou plutôt
identifiée Ã*** la Sibylle de Gergithion-Marpessos, de Sicile, de Lucanie
i.e. Cuméenne, de Sardes, et une jeune, appelée aussi Artémis ; v. T. 1
et 7), la Cimmérienne (=Italienne), l’Erythréenne (ici aussi une
ancienne et une jeune, appelée Hérophilé, ou Eriphylé ; cf. T. 8, 4b),
la Samienne, la Cuméenne (parfois identifiée avec l’Erythréenne ; cf. T.
9), la Troyenne ou Pontique (T. 10), la Phrygienne et la Tiburtine. (T.
7, 11). Les plus célèbres étaient la Sibylle de Cumes, mentionnée sous
les noms de Hérophilé, Démô, Phémonoé, Déiphobé ou Démophilé, et
Amalthée (T. 1, 5b, 7, 10b).
La Souda (T. 1) et Clément d’Alexandrie (T. 2) signalent encore diverses
autres Sibylles ou prophétesses Ã*** Colophon, Ã*** Rhodes, en Thessalie, en
Thesprotide, en Macédoine, avec les noms de Elissa, Lampousa, Mantô,
Sarysis, Cassandre, Taraxandra, Hippô, Boiô et Phytô. D’autres sources
rapportent encore les noms ou les ethniques de Symmachis, Athénaïs,
Marpessia, Graia, Makétis et Mélankraira.

Pour trois d’entre elles (v. T. 1), nous avons la mention expresse
qu’elles rendaient leurs oracles en hexamètres (vers épiques : δι' �πῶν)
: Artémis Ã*** Delphes (cf. Plut. Pourquoi la Pythie ne rend plus ses
oracles en vers = Mor. 25), Lampousa Ã*** Colophon, et Elissa. L’ancienne
Sibylle de Delphes (483 ans après la guerre de Troie) avait également
écrit un hymne et des recueils de poèmes lyriques (μέλη) et d’oracles,
et un livre sur les Mouvements involontaires (Î***εÏ�ὶ παλμῶν), Ã*** comparer
sans doute Ã*** un ouvrage du même genre attribué Ã*** Phémonoé, identifiée
parfois Ã*** la Sibylle de Cumes.

Selon Anecd. Par. 2, 264, 20, Phyto ou Phémonoé se placeraient Ã***
l’époque de la fondation de Byzance, vers 660, ou en 712 selon Eusèbe.
Marpessia-Gergithia se situerait Ã*** l’époque de Solon et de Cyrus (vers
550), selon Héracl. Pont. fr. 131 W. (cf. Souda).

Quant au recueil des oracles sibyllins (Oracula sibyllina), il
comprenait Ã*** l’origine 4200 hexamètres en 12, au départ 14 livres. Il
s’agit de prophéties d’origine juive ou chrétienne, mises en forme selon
le style des anciennes prophéties, entre le 2e s. av. et le 2e s. apr.
J.C. Quant aux oracles sibyllins conservés Ã*** Rome, rien ne nous en est
parvenu, ce recueil ayant été détruit par Stilicho en 400.

KL. PAULY, s. v.
KROH, s. v. Sibyllische Orakel.
Martino.
SMITH, s. v.

Testimonia
1) Suda, s. vv. Σίβυλλα :
Σίβυλλα Δελφίς, ἣν καὶ Ἄ�τεμιν π�οσηγό�ευσαν. γέγονε δὲ αὕτη π�ὸ τῶν
Τ�ωϊκῶν, καὶ ἔγ�αψε χ�ησμοὺς δι' �πῶν. ὅτι � πατὴ� Σιβύλλης τῆς Χαλδαίας
Βη�ωσσὸς �καλεῖτο, ἡ δὲ μήτη� α�τῆς Ἐ�υμάνθη.
Σίβυλλα, Ἀπόλλωνος καὶ Λαμίας, κατὰ δέ τινας Ἀ�ιστοκ�άτους καὶ Ὑδάλης,
ὡς δὲ ἄλλοι Κ�ιναγό�ου, ὡς δὲ ��μιππος Θεοδώ�ου. Ἐ�υθ�αία, πα�ὰ τὸ
τεχθῆναι �ν χω�ίῳ τῶν Ἐ�υθ�ῶν, ὃ π�οσηγο�εύετο Βάτοι· νῦν δὲ α�τὸ τὸ
χω�ίον πολισθὲν Ἐ�υθ�αὶ π�οσαγο�εύονται. τινὲς δὲ α�τὴν Σικελήν, ἄλλοι
Λευκανήν, ἄλλοι Σα�δάνην, ἄλλοι Γε�γιθίαν, ἄλλοι δὲ Ῥοδίαν, ἄλλοι
Λίβυσσαν, ἄλλοι Σαμίαν �δόξασαν. γέγονε δὲ τοῖς χ�όνοις τῆς Τ�ωϊκῆς
á¼�λώσεως μετὰ υπγʹ ἔτη, καὶ συνετάξατο βιβλία ταῦτα· Î***εÏ�ὶ παλμῶν, μέλη,
χ�ησμούς. λέγεται δὲ καὶ τ�ίγωνον εἶδος λύ�ας α�τὴν π�ῶτον εὑ�εῖν.
Σίβυλλα �λισσα· ἔγ�αψε μαντείας καὶ χ�ησμοὺς δι' �πῶν.
Σίβυλλα Κολοφωνία, ἥτις �κλήθη καὶ Λάμπουσα, ἀπόγονος Κάλχαντος. καὶ
α�τὴ μαντείας καὶ χ�ησμοὺς δι' �πῶν, καὶ ἄλλα.
Σίβυλλα Θετταλή, ἡ κληθεῖσα καὶ Μαντώ, ἀπόγονος Τει�εσίου.
Σίβυλλα Φ�υγία, ἡ κληθεῖσα ὑπό τινων Σά�υσις, ὑπὸ δέ τινων Κασσάνδ�α,
ἄλλων δὲ Τα�αξάνδ�α. καὶ α�τὴ χ�ησμούς.
Σίβυλλα Κυμαία καὶ Σίβυλλα Θεσπ�ωτίς· �μοίως χ�ησμούς.
…
ὅτι Σίβυλλαι γεγόνασιν �ν διαφό�οις τόποις καὶ χ�όνοις τὸν ἀ�ιθμὸν δέκα.
Ï€Ï�ώτη οὖν ἡ Χαλδαία ἡ καὶ Î***εÏ�σίς, ἡ κυÏ�ίῳ ὀνόματι καλουμένη Σαμβήθη.
δευτέ�α ἡ Λίβυσσα. τ�ίτη Δελφίς, ἡ �ν Δελφοῖς τεχθεῖσα. τετά�τη Ἰταλική,
ἡ �ν Κιμμε�ίᾳ τῆς Ἰταλίας. πέμπτη Ἐ�υθ�αία, ἡ πε�ὶ τοῦ Τ�ωϊκοῦ
π�οει�ηκυῖα πολέμου. ἕκτη Σαμία, ἡ κυ�ίῳ ὀνόματι καλουμένη Φυτώ· πε�ὶ ἧς
ἔγ�αψεν Ἐ�ατοσθένης (FGrH 241 F 26). ἑβδόμη ἡ Κυμαία, ἡ καὶ Ἀμαλθία, ἡ
καὶ Ἱε�οφίλη. ὀγδόη Ἑλλησποντία, τεχθεῖσα �ν κώμῃ Μα�μισσῷ, πε�ὶ τὴν
πολίχνην Γε�γίτιον, αἳ τῆς �νο�ίας ποτὲ Τ�ῳάδος �τύγχανον, �ν και�οῖς
Σόλωνος καὶ Κύ�ου. �νάτη Φ�υγία. δεκάτη ἡ Τιγου�τία, ὀνόματι Ἀβουναία.

2) Clem. Alex., Strom. 1, 21, 132.1 – 133.2 :
ἤδη δὲ καὶ πα�' �λλησι χ�ησμολόγοι συχνοὶ γεγονέναι φέ�ονται, ὡς οἱ
Βάκιδες (ὃ μὲν Βοιώτιος, ὃ δὲ Ἀ�κάς), πολλὰ πολλοῖς π�οαγο�εύσαντες. τῇ
δὲ τοῦ Ἀθηναίου Ἀμφιλύτου συμβουλῇ καὶ Î***εισίστÏ�ατος á¼�κÏ�άτυνε τὴν
τυ�αννίδα τὸν και�ὸν τῆς �πιθέσεως δηλώσαντος. σιγάσθω γὰ� Κομήτης �
Κ�ής, Κινύ�ας � Κύπ�ιος, Ἄδμητος � Θετταλός, Ἀ�ισταῖος � Κυ�ηναῖος,
Ἀμφιά�αος � Ἀθηναῖος, Τιμόξενος � Κε�κυ�αῖος, Δημαίνετος � Φωκαεύς,
Ἐπιγένης � Θεσπιεύς, �ικίας � Κα�ύστιος, Ἀ�ίστων � Θετταλός, Διονύσιος �
Κα�χηδόνιος, Κλεοφῶν � Κο�ίνθιος, Ἱππώ τε ἡ Χεί�ωνος καὶ Βοιὼ καὶ Μαντὼ
καὶ τῶν Σιβυλλῶν τὸ πλῆθος, ἡ Σαμία ἡ Κολοφωνία ἡ Κυμαία ἡ Ἐ�υθ�αία ἡ
Φυτὼ ἡ Τα�αξάνδ�α ἡ Μακέτις ἡ Θετταλὴ ἡ Θεσπ�ωτίς, Κάλχας τε αὖ καὶ
Μόψος, οἳ κατὰ τὰ Τ�ωϊκὰ γεγόνασι, π�εσβύτε�ος δὲ � Μόψος, ὡς ἂν
συμπλεύσας τοῖς Ἀ�γοναύταις.

3) Hsch., s.v. Ἡ�οφίλη· Σιβύλλης ὄνομα.

4a) Plat., Phaedr. 244b :
καὶ �ὰν δὴ λέγωμεν Σίβυλλάν τε καὶ ἄλλους, ὅσοι μαντικῇ χ�ώμενοι �νθέῳ
πολλὰ δὴ πολλοῖς π�ολέγοντες εἰς τὸ μέλλον ὤ�θωσαν…
4b) Scholia (vetera) in Plat., Phdr., 244b : Σίβυλλαν.
(1) Σίβυλλαι μὲν γεγόνασι δέκα, ὧν π�ώτῃ ὄνομα Σαμβήθη. Χαλδαίαν δέ
φασιν α�τὴν οἱ παλαιοὶ λόγοι, οἱ δὲ μᾶλλον Ἑβ�αίαν· καὶ δὴ καὶ ἑνὶ τῶν
παίδων τοῦ �ῶε εἰς γυναῖκα ��μοσθῆναι, καὶ συνεισελθεῖν α�τῷ τε καὶ τοῖς
ἄλλοις �ν τῇ κιβωτῷ. ταύτην καὶ τὰ πε�ὶ τῆς πυ�γοποιίας χ�ησμῳδῆσαί
φασι, καὶ ὅσα τοῖς τούτων συνέβη τολμήμασιν· χ�ησμῳδῆσαι δὲ π�ὸ τῆς
διαι�έσεως τῶν γλωσσῶν γεγενημένη<ν> γλώσσῃ φασὶ τὰ χ�ησμῳδηθέντα τῇ
Ἑβ�αΐδι· ο� μὴν (l. μόνον) δέ, ἀλλὰ καὶ τὰ κατὰ τὸν Ἀλέξανδ�ον τὸν
Μακεδόνα π�οειπεῖν· ἧς καὶ μνήμην �ικάνω� � τὸν Ἀλεξάνδ�ου βίον
ἀναγ�άψας πεποίηκεν. Δευτέ�α δὲ Λίβυσσα, ἧς μνήμην �ποιήσατο �ν τῷ τῆς
Σαλαμίης (l. Λαμίης fr. 922 Nauck; cf. p. 506) π�ολόγῳ Ε��ιπίδης· ὄνομα
δὲ α�τῆς ο� πάνυ σαφηνίζουσιν. Τ�ίτη Δελφίς, ἡ �ν Δελφοῖς τεχθεῖσα, πε�ὶ
ἧς ἱστό�ησεν Χ�ύσιππος (fr. 1216 SVF). Τετά�τη Ἰταλική, ἡ �ν ��ημίᾳ τῆς
Ἰταλίας τὴν διατÏ�ιβὴν λαχοῦσα· Î***έμπτη ἡ ἘÏ�υθÏ�αία, ἥτις καὶ Ï„á½° κατὰ τὸν
Τ�ωϊκὸν πόλεμον συνενεχθέντα π�οηγό�ευσεν· πε�ὶ ἧς Ἀπολλόδω�ος �
Ἐ�υθ�αῖος διεξέ�χεται. �κτη ἡ Σαμία, ἧς τὸ κύ�ιον ὄνομα Φυτώ φασιν.
Ἑβδόμη ἡ Κυμαία μὲν γένος, ὄνομα δὲ Ἀμαλθία (sic)· οἱ δὲ Ἐ�ωφίλην (sic)
φασί· παÏ�á½± τισιν δὲ κλῆσιν á¼***νέγκατο ΤαÏ�άξανδÏ�α· ΒιÏ�γίλιος δὲ á½� Ῥωμαίων
ποιητὴς Δηιφόβην α�τὴν ὀνομάζει. Ὀγδόη ἡ Ἑλλησποντία, ἥτις �ν κώμῃ
Μα�μισσῷ τὴν γένεσιν ἔσχεν πε�ὶ τὴν πολίχνην Γε�γετίωνα· ὑπὸ τὴν �νο�ίαν
δὲ αὕτη τῆς Τ�οίας �τύγχανεν. Ἐνάτη ἡ Φ�υγία. Ἐπὶ πᾶσι δεκάτη ἡ
Τιγου�τία (l. Τιβου�τία) μὲν γένος, ὄνομα δὲ Ἀβουναία (l. Ἀλβουναία).
Ταύτας δέ φασι τῶν φ�ενῶν �ξισταμένας τὰ μέλλοντα χ�ησμῳδεῖν· τῶν
ὑπολαμβανόντων δὲ γ�αφῇ τοὺς χ�ησμοὺς ο�κ �χόντων σοφίαν τὰ
χ�ησμῳδούμενα γ�άφειν ἀπταίστως, ἄλλως τε δὲ καὶ τῷ τάχει τῆς φο�ᾶς τῶν
λόγων ο�κ �χόντων καθυπη�ετουμένας τὰς χεῖ�ας, συμβῆναι πολλοὺς τῶν
χ�ησμῶν εἰς χωλιάμβους διαπεσεῖν καὶ μηκέτι τυχεῖν διο�θώσεως, ἅτε δὴ
τῶν μὲν χ�ησμῳδῶν γυναίων �ν �κστάσει καθεστώτων, �πειδὰν τὴν ὕπα�ξιν
π�οηγό�ευον τῶν μελλόντων, πεπαυμένων δὲ τοῦ χ�ησμολογεῖν μηδαμῶς
αἴσθησιν �χόντων μήτε ὧν ἔλεγον μήτε τί ἂν βούλοιντο τὰ κεχ�ησμῳδημένα.
(2) πολλαὶ σίβυλλαι· πᾶσαι δὲ μαντικαί· ἥδε δὲ ἡ Ἐ�υθ�αία �στὶν Ἐ�ιφύλη
καλουμένη· φασὶ δ' α�τὴν γεννηθεῖσαν ε�θὺς π�οσειπεῖν �ξ ὀνόματος
ἕκαστον καὶ ἔμμετ�α φθέγξασθαι καὶ εἰς β�αχὺν χ�όνον τέλειον εἶδος
ἀνθ�ώπου λαβεῖν.

5a) Serv. ad Aen. iii, 445 :

5b) Serv. ad Aen. vi, 72 ou 12 :

6) Aelian, V. H. 12, 35 :
Σίβυλλαι τέττα�ες, ἡ Ἐ�υθ�αία ἡ Σαμία ἡ Αἰγυπτία ἡ Σα�διανή. οἳ δέ φασι
καὶ ἑτέ�ας ἕξ, ὡς εἶναι τὰς πάσας δέκα, ὧν εἶναι καὶ τὴν Κυμαίαν καὶ τὴν
Ἰουδαίαν.

7) Paus. x, 12, 1 :
πέτ�α δέ �στιν ἀνίσχουσα ὑπὲ� τῆς γῆς· �πὶ ταύτῃ Δελφοὶ στᾶσάν φασιν
ᾆσαι τοὺς χ�ησμοὺς <γυναῖκα> ὄνομα Ἡ�οφίλην, Σίβυλλαν δὲ �πίκλησιν. τὴν
<δὲ> π�ότε�ον γενομένην, ταύτην ταῖς μάλιστα �μοίως οὖσαν ἀ�χαίαν
εὕÏ�ισκον, ἣν θυγατέÏ�α á¼�λληνες Διὸς καὶ Λαμίας τῆς Î***οσειδῶνός φασιν
εἶναι, καὶ χ�ησμούς τε α�τὴν γυναικῶν π�ώτην ᾆσαι καὶ ὑπὸ τῶν Λιβύων
Σίβυλλαν λέγουσιν ὀνομασθῆναι. ἡ δὲ Ἡ�οφίλη νεωτέ�α μὲν �κείνης,
φαίνεται δὲ ὅμως π�ὸ τοῦ πολέμου γεγονυῖα καὶ αὕτη τοῦ Τ�ωικοῦ, καὶ
Ἑλένην τε π�ο-εδήλωσεν �ν τοῖς χ�ησμοῖς, ὡς �π' ὀλέθ�ῳ τῆς Ἀσίας καὶ
Ε��ώπης τ�αφήσοιτο �ν Σπά�τῃ, καὶ ὡς Ἴλιον �λώσεται δι' α�τὴν ὑπὸ
Ἑλλήνων. Δήλιοι δὲ καὶ ὕμνον μέμνηνται τῆς γυναικὸς �ς Ἀπόλλωνα. καλεῖ
δὲ ο�χ Ἡ�οφίλην μόνον ἀλλὰ καὶ Ἄ�τεμιν �ν τοῖς ἔπεσιν αὑτήν.
Il y a lÃ*** (sc. Ã*** Delphes) une pierre qui s’élève au dessus du sol ;
c’est sur cette pierre, disent les Delphiens, que se tenait, pour
chanter les oracles, une femme du nom de Hérophilé, surnommée la Sibylle.

Mais Hérophilé est plus jeune que celle-lÃ*** ; il semble toutefois qu’elle
était née elle aussi avant la guerre de Troie, et


8) Strab. XIV, 645 = 14, 1, 34 :
Ἐκ δ' Ἐ�υθ�ῶν Σίβυλλά �στιν, ἔνθους καὶ μαντικὴ γυνὴ τῶν ἀ�χαίων τις·
κατ' Ἀλέξανδ�ον δὲ ἄλλη ἦν τὸν α�τὸν τ�όπον μαντική, καλουμένη Ἀθηναΐς.
C’est d’Erythrées que vient la Sibylle, une femme inspirée et
prophétesse des temps anciens ; selon Alexandros, il s’agit d’une autre
prophétesse du même genre appelée Athénaïs.

9) Aristot., Mirab. 97 = 838a :
Ἐν τῇ Κύμῃ τῇ πε�ὶ τὴν Ἰταλίαν δείκνυταί τις, ὡς ἔοικε, θάλαμος
κατάγειος Σιβύλλης τῆς χ�ησμολόγου, ἣν πολυχ�ονιωτάτην γενομένην
πα�θένον διαμεῖναί φασιν, οὖσαν μὲν Ἐ�υθ�αίαν, ὑπό τινων δὲ τὴν Ἰταλίαν
κατοικούντων Κυμαίαν, ὑπὸ δέ τινων Μελάγκ�αι�αν καλουμένην. τοῦτον δὲ
τὸν τόπον λέγεται κυ�ιεύεσθαι ὑπὸ Λευκανῶν.
Ã*** Cumes d’Italie, on montre,

10a) Tibull. ii, 5, 19 :

10b) Tibull. ii, 5, 67 :

11) Lactant., Instit. i, 6 :

12) Aristot. Probl. 954a :
πολλοὶ δὲ καὶ διὰ τὸ �γγὺς εἶναι τοῦ νοε�οῦ τόπου τὴν θε�μότητα ταύτην
νοσήμασιν �λίσκονται μανικοῖς ἢ �νθουσιαστικοῖς, ὅθεν Σίβυλλαι καὶ
Βάκιδες καὶ οἱ ἔνθεοι γίνονται πάντες, ὅταν μὴ νοσήματι γένωνται ἀλλὰ
φυσικῇ κ�άσει.


13) Diod. 4, 66, 7 :
καὶ τῆς Τει�εσίου θυγατ�ὸς Δάφνης �γκ�ατεῖς γενόμενοι ταύτην ἀνέθεσαν
εἰς Δελφοὺς κατά τινα ε�χὴν ἀκ�οθίνιον τῷ θεῷ. αὕτη δὲ τὴν μαντικὴν ο�χ
ἧττον τοῦ πατ�ὸς εἰδυῖα, πολὺ μᾶλλον �ν τοῖς Δελφοῖς διατ�ίψασα τὴν
τέχνην �πηύξησε· φύσει δὲ θαυμαστῇ κεχο�ηγημένη χ�ησμοὺς ἔγ�αψε
παντοδαπούς, διαφό�ους ταῖς κατασκευαῖς· πα�' ἧς φασι καὶ τὸν ποιητὴν
�μη�ον πολλὰ τῶν �πῶν σφετε�ισάμενον κοσμῆσαι τὴν ἰδίαν ποίησιν.
�νθεαζούσης δ' α�τῆς πολλάκις καὶ χ�ησμοὺς ἀποφαινομένης, φασὶν
�πικληθῆναι Σίβυλλαν·
Après s’être emparés de Daphné, la fille de Tirésias, ils la
consacrèrent Ã*** Delphes lors d’une cérémonie, comme prémices au dieu.
Elle n’était pas moins experte que son père en divination, et ayant
passé beaucoup de temps Ã*** Delphes, elle fit faire de grands progrès Ã***
cette science. Douée d’une nature extraordinaire, elle écrivit des
oracles de toutes sortes, très différents dans leur composition. C’est
d’elle, dit-on, que le poète Homère emprunta beaucoup de vers pour orner
sa propre poésie. Comme elle était souvent possédée par le dieu quand
elle rendait les oracles, on l’appela aussi, dit-on, Sibylle.

14a) Ar. Pax 1095 :
Ο� μετέχω τούτων· ο� γὰ� ταῦτ' εἶπε Σίβυλλα.
14b) Ar. Pax 1116 :
ΤΡ. Ἄγε δή, θεαταί, δεῦ�ο συσπλαγχνεύετε
μετὰ νῷν.
ΙΕ. Τί δὲ δὴ 'γώ;
ΤΡ. Τὴν Σίβυλλαν ἔσθιε.
14c) Ar. Eq. 61 :
Ἄιδει δὲ χ�ησμούς· � δὲ γέ�ων σιβυλλιᾷ.

15) schol. ad Ar. Aves 962 :
Τ�εῖς Βάκιδες, ὡς Φιλητᾶς � Ἐφέσιός φησιν, οὕτως, Σίβυλλαι δὲ τ�εῖς
�γένοντο. ὧν ἡ μέν �στιν, ὡς διὰ τῆς ποιήσεώς φησιν, Ἀπόλλωνος ἀδελφή.
δευτέ�α δὲ ἡ Ἐ�υθ�αία. τ�ίτη δὲ, ἡ Σα�διανή.

16) Pl. Theag. 124d :
ΣΩ. Εἴποις ἂν οὖν μοι τίνα �πωνυμίαν ἔχει Βάκις τε
καὶ Σίβυλλα καὶ � ἡμεδαπὸς Ἀμφίλυτος;
ΘΕ. Τίνα γὰ� ἄλλην, ὦ Σώκ�ατες, πλήν γε χ�ησμῳδοί;

17) Steph. Byz. s.v. Με�μησσός, πόλις Τ�ωική, ἀφ' ἧς ἡ Ἐ�υθ�αία Σίβυλλα.
ἦν γὰ� καὶ ἡ πόλις α�τοῖς ��υθ�ὰ τῷ χ�ώματι.

Nic. Damas FGrH 90 F 67.

Herakl. Pont. fr. 92 Diels ; fr. 130 W.

Euseb., Chron.

--
<http://users.otenet.gr/~sarbonne/poetriai.htm>

Amicalement. Chaeréphon

"Je ne crains rien, je n'espère rien, je suis libre".
<http://users.otenet.gr/~sarbonne/index.htm>

"Chaeréphon" <sarbone.avec2n***otenet.gr> a écrit dans le message de news:
4785261b***neottia.net...


Grand merci Ã*** Chaerephon pour ce travail .... de romain. extraordinaire
moisson bien frustrante : des bribes de ci de lÃ*** où l'on ne trouve rien ou
si peu qui parle vraiment Ã*** l'âme et au coeur car il ne reste plus que
quelques os de ce qui dut être un corps splendide, temple et réceptacle de
bien des beautés, bien des sensibilités, mais aussi parfois de bien des
petitesses et de bien des médiocrités.

Une fois de plus force est de constater que l'antiquité ne nous a laissé que
les poussières d'un beau cadavre bien mutilé. Beau cadavre ? D'aucuns le
disent. Pourtant jamais cadavre ne fut beau. Et trop d'ossements manquent.
Comment dans ces conditions, qui sont les mêmes pour l'ensemble de ce qui
est parvenu jusqu'Ã*** nous, pouvoir porter un regard logique et impartial,
voire scientifique sur toutes ces vieilleries au demeurant fort
respectables. Seule la subjectivité, travestie et portant le nom immérité de
rigueur scientifique préside Ã*** l'étude qu'on pourrait faire de la totalité
de la matière antique. Vanité intrinsèque de l'archéologie, de la
linguistique, de l'histoire, de la "littérature", cette dame Littérature
qui elle prétend percer l'âme de l'auteur et grâce Ã*** cela apporter la
lumière sur son oeuvre alors que ce n'est même pas possible quand il s'agit
d'un auteur bien vivant et que l'on peut rencontrer.

Bon, je vais mettre un peu d'ordre dans tout cela et voir ce que je peux
tirer de toutes ces dames. Probablement rien, mais si un minuscule petit
quelque chose devait en émerger contre toute attente rationnelle ... et
scientifique, le principal artisan en aura été Chaeréphon sans la collation
de textes duquel rien n'eût été possible. Ce que je pourrais y apporter ne
sera qu'un travail de secrétariat et quelques propos légers et imaginatifs
d'un mondain oisif qui cherche Ã*** se distraire.


Ce nonobstant, merci encore Ã*** Chaeréphon pour l'aride tâche qu'il s'est
imposée et qu'il a magnifiquement bien menée Ã*** terme.

Bien sincèrement,
Le vieil Oncle.